منظرگاه مديريتي تعلیم و تربیت فرهنگ يار

سخت است چون باور اینکه یک کودک می‌تواند در حد و قواره یک کارشناس دینی برای خوانندگان روزنامه سخن بگوید، برای همه مقدور نیست و سهل است؛ زیرا «علی آقا» حالا یکی از اعضای خوش مشرب تحریریه قدس است. از همان روزی که مهربانانه و دست در دست پدر خوش ذوقش در جمع کارکنان و خوانندگان قدس نشست و با لحن شیرین کودکانه اش از قرآن برای ما گفت. لحنی که گرچه کودکانه بود و گاه با همان زلالی این دوره پاک حیات آمیخته بود، اما نمی توان از نگاه‌های کارشناسانه و پخته آقای نابغه قرآنی چشم پوشید. میلاد حضرت زهرا(س) و نگاهی اجمالی به سوره کوثر بهانه ای شد تا از این پس از تفسیر‌های قرآنی «علی امینی» بیشتر در صفحات روزنامه بهره‌مند شویم.

چرا دخترپیامبر خاتم(ص)، «فاطمه» و «زهرا» نامیده شدند؟
پیش از آغاز تفسیر سوره کوثر می‌خواهم در مورد فضایل حضرت زهرا(س) سخن بگویم. اینکه بانوی نمونه جهان «زهرا» یا «فاطمه» نامیده شده‌اند، یکی از فضایل ایشان است. ممکن است بپرسید چرا این نام برای دخت پیامبرخاتم(ص) فضیلت است؟ پاسخ این است که؛ از رسول اکرم(ص) پرسیدند که چرا دخترتان، «فاطمه» نامیده شدند؟، فرمودند: زیرا خداوند حضرت فاطمه زهرا را و هر کس که آن حضرت را دوست داشته باشد از آتش دور نگه داشته است.
از امام صادق(ص) پرسیده شد: چرا حضرت فاطمه، «زهرا» نامیده شده‌اند؟ امام صادق(ص) فرمودند: «لانها اذا قامت فی محرابها زهر نور اهل السماء کما یذهب نور کواکب فی اهل الارض». این حدیث نشان می‌دهد، حضرت فاطمه زهرا به خاطر این زهرا نامیده شد که وقتی در محراب عبادت می‌ایستند نور آن حضرت برای اهل آسمان روشنایی داشت، همان طوری که نور ستارگان برای اهل زمین روشنایی می‌دهد.

جناب آقای امینی! «کوثر» از دیگر نامهایی است که در خصوص حضرت فاطمه زهرا(س) به کار برده می‌شود. علت چیست؟
خداوند متعال در حدیث قدسی اهل بیت(ع) را توصیف می‌کند که «انما فاطمه و ابوها و بعلها و بنوها» آنها فاطمه زهرا و پدرش(رسول خاتم)، شوهر(امیرالمؤمنین) و پسرانش(امام حسن وامام حسین) هستند. جالب این جاست که خداوند نام زهرای مرضیه(س) را می‌آورد و اهل بیت(ع) را در سایه ایشان توصیف می‌کند. این توجه ذات باری تعالی، نشانه مقام والای آن حضرت است.
نزول سوره کوثر در شأن حضرت زهرا(س) از دیگر فضیلتهای ایشان است.
«بسم ا... الرحمن الرحیم. انا اعطیناک الکوثر. فصل لربک والنحر. ان شانئک هو الابتر» خداوند در این سوره خطاب به پیامبر می‌فرماید: ای پیامبر! ما به تو کوثر عنایت کرده ایم...
کوثر در لغت به معنای خیر کثیر جاری است و خداوند به پیغمبر خدا می‌فرماید که ای پیغمبر ما به تو خیر کثیر جاری را عنایت فرموده‌ایم، پس تو هم در مقابل این خیر کثیر جاری برای پروردگارت نماز بخوان و در هنگام نماز دستهایت را تا گلوگاهت بالا ببر.
دشمن تو خودش ابتر است که ابتر هم به معنای مقطوع النسل؛ یعنی کسی که نسل پسری از آن باقی نمانده است.
اما مصادیق دیگری درباره به کار بردن واژه «ابتر» هم وجود دارد. یعنی مقطوع از نسل، دین و مرام.
وقتی رسول اکرم(ص) فرزند پسرشان حضرت عبدا... از دنیا رفته بود، دشمنان اسلام فکر کردند که حضرت هم مثل مردمان معمولی است و وقتی که فرزند پسر نداشته باشد، نسل و مرام ایشان از بین خواهد رفت. اما این ادعای آنها درست از آب درنیامد؛ زیرا پس از رسول خدا(ص)، قرآن کریم ادامه دهنده نسل ایشان بود.

مقصود از نسل چیست؟
در اینجا منظور نسل ظاهری و اولاد نیست. بلکه نسل رسالت ایشان است. از لحاظ اولاد، حضرت فاطمه زهرا(س) سبب احیا نسل پیامبر(ص) شدند تا دشمنان فکر نکنند آن حضرت مقطوع النسل است. نکته جالب این قضیه اینجاست که حضرت فاطمه زهرا(س) هم نسل پیامبر خدا و هم دین پیغمبر خدا را ادامه دادند.
حضرت فاطمه نگذاشتند پس از پیغمبر خدا، دین ایشان از بین برود. درست است که این حضرت شهید ولایت هستند، اما پیش از اینکه شهید ولایت باشند «شهید رسالت» هستند.
تداوم رسالت پیغمبر(ص) با فداکاری‌های آن حضرت بود. اگر حضرت فاطمه زهرا نبود، دشمنان، دین را از ریشه درمی آوردند تا زحمات رسول اکرم(ص) به بار ننشیند و دین آن حضرت تکمیل نشود. ما باید همگی قدردان آن حضرت باشیم.

برای الگو گرفتن از حضرت زهرا (س) چه تدبیری باید اندیشید؟
کسی که می‌خواهد حیاتش را با تقلید از یک شخص ممتاز و الگو احیا کند، باید ادامه دهنده راه و مرام او باشد؛ یعنی ببیند او چه کاری انجام داده است، چه دستوراتی برای زندگی بهتر از او صادر شده است.
باید نگاه بکند دستورات آن حضرت چه بوده است؟ باید نگاه کند ببیند توقع آن حضرت از ما چه بوده است؟ آن حضرت چه چیزی از ما خواسته؟ آیا فقط اینکه در ایام فاطمیه در روضه‌ها شرکت کنیم، کافی است؟ آیا فقط همین که حضرت فاطمه در ذهن ما باشد، کافی است؟ تا به این وسیله زندگی اش را به زندگی حضرت زهرا(ص) شبیه کند.
حضرت فاطمه زهرا(س) می‌فرماید: من از حیات شما و دنیای شما سه چیز را دوست دارم؛ خواندن کتاب خدا و نگاه کردن به صورت حضرت رسول اکرم(ص) و انفاق در راه خدا.
آن حضرت این سه دستور راهبردی را در قالب دستور به ما نفرموده است، اما می‌شود این سخنان را در قالب سه دستور راهبردی استفاده کرد؛ یعنی به این روش عمل کنیم.
بعضی‌ها در روضه‌های فاطمیه و محرم شرکت می‌کنند، اما در سال یک بار ختم قرآن نمی کنند ختم قرآن به تنهایی هم فایده به ما نمی رساند. چنانکه حضرت فاطمه زهرا فرمود: ای گروه مردم! آیا در قرآن تدبر نمی کنید و یا بر قلبتان مهر خورده که در قرآن تدبر قرآن نمی کنید؟
همین سوره کوثر را که مورد بحث ماست، در نظر بگیرید و درباره آن بیندیشید، تفسیرها را بخوانید، آن وقت خواهید دید که چه نتایج ارزشمندی به دست خواهید آورد.
نکته دیگری که حضرت زهرا(س) آن را به عنوان یک راهبرد بیان می‌کند، نگاه به چهره پیامبر است که همان میثاق با رسالت را بیان می‌نماید.
به همین دلیل است که خداوند به واسطه حضرت زهرا(س)، رسالت و مرام پیامبر(ص) را از مقطوع شدن در امان نگه می‌دارد.
دشمنان پیغمبر خدا مثل ابوجهل و ابولهب بودند که نه از نسل آنها خبری هست ونه از مرام و فکر آنها.
پس از رحلت پیامبر(ص) نیز دشمنان باز هم سعی کردند که پیغمبر خدا را ابتر جلوه دهند، اما خوشبختانه موفق نشدند. در طول تاریخ اسلام امامزاده ها و سادات زیادی را به شهادت رساندند تا نسل، مرام و رسالت پیامبر(ص) را از بین ببرند، اما به وجود آمدن بارگاه این امامزاده ها، خود سبب تداوم رسالت پیامبر(ص) شد.
درحال حاضر هم از حربه‌های دیگری برای از بین بردن رسالت پیامبرخدا(ص) استفاده می‌شود؛ مثل ساخت فیلم اهانت آمیزی که سال گذشته صورت گرفت، اما خوشبختانه این برنامه‌های دشمنان اسلام نیز با شکست مواجه می‌شود و نتیجه اش به نفع یادگار ختم پیامبران است.

چرا خداوند تداوم نسل پیامبر(ص) را توسط یک زن قرار داد، نه یک مرد؟
خداوند متعال با اینکه قدرت داشت، به جای حضرت فاطمه زهرا(ص) از سوی یک پسر نسل حضرت رسول اکرم را ادامه می‌داد، چرا این کار را نکرد؟ این پرسش چندین پاسخ دارد که یکی از مهمترین پاسخهایش این است که در آن زمان و حتی در زمان خودمان آن ارزشی که برای زن باید در جامعه قایل باشند، رعایت نمی شود.
اینکه می‌گویند نسل یک فرد با پسر ادامه پیدا می‌کند نه با دختر، یا در زمان جاهلیت دختران را زنده به گور می‌کردند و... نشان دهنده همین بی توجهی به جایگاه و منزلت زن در نظام هستی است.
خداوند متعال به واسطه وجود حضرت فاطمه زهرا(س) نشان داد که می‌شود نسل و مرام یک فرد از یک زن ادامه یابد.