عوامل مؤثر پیمودن راه کمال سخنی گوهربار از امام موسی کاظم و امام جعفر صادق سلام الله علیهم

امام کاظم علیه السلام به یکی از شاگردان برجسته خود به نام هشام بن حَکَم فرمود:
«یَا هِشَامُ إِنَّ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حُجَّتَیْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا الظَّاهِرَةُ فَالرُّسُلُ وَ الْأَنْبِیَاءُ وَ الْأَئِمَّةُ وَ أَمَّا الْبَاطِنَةُ فَالْعُقُول‏»  ؛ هشام! خداوند متعال دو دلیل  و راهنما برای کشف معارف دین الهی و پیمودن راه کمال در اختیار مردم قرار داده است که یکی عیان است و دیگری نهان. آنکه عیان است انبیاء و امامان اند و آنکه نهان است عقل هایند. کافی، ج1، ص 16.

امام صادق مي‏فرمايد:... عَرَفوا بِهِ الحَسَنَ مِنَ القبيح...: به وسيله‏ي عقل، خوبي را از بدي و زشتي تشخيص مي‏دهند. اصول كافي چاپ اسوه ج 1 ص 44 ـ 43

برداشت و راهبردِ رهنمودِ عوامل مؤثر پیمودن راه کمال سخنی گوهربار از امام موسی کاظم و امام جعفر صادق سلام الله علیهم

1-    خداوند عواملی را برای پیمودن راه کمال در اختیار جامعۀ انسانی قرار داده است.

2-    عوامل مفید و مؤثر در تعالی و کمال انسان عبارت است از: 1- انبیاء و امامان معصوم سلام الله علیهم 2- عقل.

3-    حجتهای آشکار خداوند برای تکامل و پیمودن راه کمالات انسان، رهنمودهای پیامبران و امامان معصوم سلام الله علیهم می باشد.

4-    حجت پنهان خداوند برای تکامل و پیمودن راه کمالات انسان، عقل می باشد.

5-    عقلانیّت با عواملی صورت می پذیرد که اگر نگرش و اعتقادات درستی داشته باشد، می تواند انسان را به کمالات و راه درست رهنمودن نماید در آیاتی از قرآن به تفکر، تعقل واندیشیدن و فهم و درک آیات خداوند که موجب می شود، انسان به راه درست برسد اشاره شده است، به این چند آیه توجّه نمائید: * «كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللّه‏ُ لَكُمُ الآياتِ لَعَلَّكُم تَتَفَكَّرون»:
اين چنين خداوند براي شما آيات را روشن مي‏سازد، شايد انديشه كنيد. قرآن، سوره بقره، آیه دویست و نوزده.
* «كذلك يُبيِّنُ اللّه‏ُ لَكُم الآياتِ لَعَلَّكُم تَعقِلون»:
اين چنين خداوند براي شما آيات را روشن مي‏كند شايد كه بينديشيد. قرآن، سوره نور، آیه شصت و یک.
* «اُنظُر كَيفَ نُصَرِّفُ الآياتِ لَعَلَّهُم يَفْقَهُونَ»:
ببين چگونه آيات گوناگون را (براي آنها) بازگو مي‏كنيم، شايد بفهمند. قرآن، سوره انعام، آیه شصت و پنج.

6-    به وسيله‏ي عقل، خوبي را از بدي و زشتي تشخيص مي‏دهند.

7-    راهکارهای تعلیم و تربیّتی و فرهنگی:

1-  مسئولین و عوامل تهیه محتوای تحقیقاتی و مطالعاتی پژوهشکدههای علوم انسانی و اسلامی و حوزهها و دانشگاهها مجموعه ای از آموزه های رفتارها و نگرشهائی که می تواند تعالی نگرشی و گفتاری و رفتاری را، که طبق موازین الهی و اسلامی، موجب رشد می شود  را، باید در اختیار عوامل تعلیم و تربیّت و در اختیار انتشارات و وزارت آموزش و پرورش و حوزهها و دانشگاهها و مراکز و معاونتهای فرهنگی و پرورشی و وزارت ارشاد اسلامی و رسانه ها برای نشر و ترویج و آموزش فرهنگ الهی اسلام، بگذارند.

2- عوامل مؤثر در تهیه محتوای کتابهای درسی و غیر درسی، ادبیّات، بستر تبلیغات و لوازم التحریر و بازیها و فیلم و نمایشها و برنامه ها و مطالب رسانه ها و مبلغین برای ارتقاء فرهنگ تعلیم و تربیّت اسلامی جامعه به آموزههای رفتارها و نگرشهائی که می تواند تعالی نگرشی و گفتاری و رفتاری را طبق موازین الهی و اسلامی محقق نماید و جامعه را در ابعاد مختلف ( اعتقادی، فضائل اخلاقی، بصیرت، معارف لازم و دانش لازم زندگی)،  به رشد رساند، متناسب با سن و به اندازه لازم پرداخته شود و آنرا به جامعۀ هدف عرضه نمایند.

گل افشان گل محمدی